Tentoonstelling

Tentoonstelling 650 jaar Katherina

Historisch overzicht

650 jaar geleden werd er in de Hofkerk te Bergeijk een kuil gegraven. Het kerkje was toen net uitgebreid met zijbeuken en de toren was verhoogd. De Bossche klokkengieter Jacobus van Helmont werd naar Bergeijk gehaald om voor de toren een klok te gieten. Hij ging voortvarend aan de slag en vormde handmatig met leem een klok. Daarop werd een laag was aangebracht. Na droging werd een nieuwe leemlaag aangebracht. Toen ook deze leemlaag droog was, werd de klok in wording rechtop gezet in de gegraven kuil in de kerk. De lemen klok werd verhit, zodat de was tussen de lemen lagen kon smelten. Nu ontstond er tussen twee lemen lagen een holte, die in het vakjargon wel valse klok wordt genoemd.
Ondertussen werd buiten de kerk een met hout gestookte smeltoven, voor 80% koper en 20%, tin in gereedheid gebracht. Deze smeltoven stond buiten de kerk om te voorkomen dat de kerk door de rook zou worden vervuild.
Het gesmolten brons werd vervolgens in de holte tussen de twee leemlagen gegoten. Dit was een gevaarlijk werkje want het gloeiend hete mengsel moest in potten naar de kerk worden gedragen.
Na afkoeling van het brons konden de leemlagen worden verwijderd en de nieuwe klok uit de kuil worden gehesen.
Voordat de klok in de toren gehesen werd, wijdde men deze hij op een plechtige manier.
Met de klanken van Katherina kon men het lief en leed gaan delen met de bewoners van Bergeijk.
Naast het aankondigen van de kerkdiensten werd Katherina ook voor andere zaken ingezet, zo riep ze o.a. bij brand de inwoners op om mee te komen blussen.

De jaren nadat Katherina in de toren was gehangen, zag zij de kerk veranderen van een zaalkerk met zijbeuken naar een kruiskerk, de huidige vorm. Ook kreeg zij concurrentie van een klokje dat werd geplaatst in het torentje midden op de kruiskerk, ook wel vieringtoren genaamd.
De 80 jarige oorlog was voor de kerk en toren een rampzalige periode. Door het uitblijven van onderhoud kwam de kerk en toren in verval.
In 1637 zag men de bui al hangen en werd de klok uit de toren gehaald. Katherina kon 32 jaar uitrusten, voor ze weer te horen was.
Na het instorten van de toren in 1650 werd er in 1669 het Luihuis gebouwd en kon Katherina weer van zich laten horen. En dat deed zij elke keer weer als er aan het klokkentouw getrokken werd.
Telkens als er weer eens een oorlog was, waren er beperkingen aan het luiden van klokken, dus was het luiden niet zo uitbundig of werd het achterwegen gelaten. We mogen van geluk spreken dat tijdens de laatste wereldoorlog Katherina niet door de Duitsers geroofd werd om te worden omgesmolten tot kanonnen. Mede daardoor kunnen we ons nu opmaken voor een 650 jarig jubileum.

De tentoonstelling

Dit jubileum vieren we met een tentoonstelling in de Hofkerk, die is ingericht door de Kerkgroep St. Petrus Bergeijk ‘ t Hof en de Heemkundekring van Bergeijk.

In deze tentoonstelling worden o.a. de volgende klok gerelateerde zaken in beeld gebracht:

  • De geschiedenis van de klok
  • Het gietproces van de klok
  • De naam van de klok
  • Het luiden van de klok
  • Andere zaken die met klokken te maken hebben, zoals spreekwoorden.

Ook worden verschillende klokken en klokjes uit het museum ‘Klok en Peel’ te Asten tentoongesteld.

De Heemkundekring van Bergeijk heeft een speciale uitgave van haar tijdschrift ‘De Keersopper’ gewijd aan dit jubileum. Deze uitgave is te verkrijgen tijdens de tentoonstelling.

De tentoonstelling is te bezoeken voor en na de reguliere vieringen in de Hofkerk van 16 juli tot en met 10 september en op de dinsdagen 18 juli, 1 en 15 augustus en zondag 10 september van 13.00 – 17.00 uur of na telefonische afspraak (06 21486325).

De toegang is gratis.
Werkgroep ‘650 jaar Katherina’